Με μεγάλη επιτυχία και συμμετοχή το 1ο Forum Διατροφής, Ασφάλειας Τροφίμων και Μείωσης Σπατάλης Τροφίμων της Χαλκιαδάκης Α.Ε.

Επιλέγουμε σωστά, ζούμε καλύτερα

Με γεμάτη αίθουσα και ένα κοινό που παρακολούθησε με αμείωτο ενδιαφέρον από την αρχή ως το τέλος, ολοκληρώθηκε την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου το «εν τροφώ», το 1ο Forum Διατροφής, Ασφάλειας Τροφίμων και Μείωσης Σπατάλης Τροφίμων των Super Market Χαλκιαδάκης, στο Πειραματικό Θέατρο του Πολιτιστικού Συνεδριακού Κέντρου Ηρακλείου, με συντονιστή τον δημοσιογράφο Μιχάλη Κεφαλογιάννη.

Περισσότεροι από 200 πολίτες, εκπρόσωποι φορέων, της ακαδημαϊκής κοινότητας, της παραγωγής και της εστίασης παρέμειναν στην αίθουσα και για τις τέσσερις ώρες του forum, δείχνοντας ότι η συζήτηση γύρω από το φαγητό, τη διατροφή, την ασφάλεια και τη σπατάλη αφορά άμεσα την καθημερινότητά μας. Το κοινό συμμετείχε ενεργά, ψήφισε στα live polls, δοκίμασε συνταγές μηδενικής σπατάλης και πήρε μέρος στις διαδραστικές δράσεις του εξωτερικού χώρου.

Την επίσημη έναρξη έκανε η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Χαλκιαδάκης Α.Ε., κα Χριστίνα Χαλκιαδάκη: «Τα θέματα που συζητάμε σήμερα, από την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων ως τη διατροφή και τη σπατάλη, αφορούν κάθε σπίτι. Από την πλευρά μας κάνουμε ό,τι μπορούμε για να εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή ποιότητα και ασφάλεια τροφίμων για εσάς, συνεργαζόμαστε στενά με τις αρχές, τους φορείς, τα πανεπιστήμια και τους παραγωγούς μας, για τους οποίους είμαστε πολύ περήφανοι. Θέλουμε, μαζί με τους καταναλωτές, να στηρίξουμε την τοπική παραγωγή, γιατί αυτό είναι το μέλλον του τόπου μας.» Αναφερόμενη στα νέα στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία η Ελλάδα είναι τρίτη στην ΕΕ στη σπατάλη τροφίμων με πάνω από 200 κιλά ανά κάτοικο τον χρόνο, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 129 κιλών, πρόσθεσε: «Όταν επισκέπτομαι παραγωγούς, βλέπω τον κόπο που κρύβει πίσω του κάθε τρόφιμο. Είναι κρίμα, είναι αμαρτία να το πετάμε.»

Τρεις θεματικές, μία κοινή συζήτηση

Η Χαλκιαδάκης Α.Ε. ευχαριστεί θερμά όλους τους ομιλητές για τη γνώση και την εμπειρία που μοιράστηκαν με το κοινό. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνει στον δημοσιογράφο Μιχάλη Κεφαλογιάννη για τον εξαιρετικό συντονισμό. Με βαθιά γνώση των θεμάτων υγείας και διατροφής και πολυετή εμπειρία, συνέδεσε τις τρεις θεματικές σε μια ζωντανή και ουσιαστική συζήτηση, με επίκεντρο όσα αφορούν άμεσα το κοινό.

1η θεματική – Διατροφή: «Από την επιλογή στο πιάτο: τι επηρεάζει τελικά το τι τρώμε;»

Αφετηρία ήταν το τι αναζητά ο καταναλωτής με την θρεπτική αξία (74,1%) και την τιμή (66,3%) να είναι τα βασικά κριτήρια επιλογής, ενώ συχνά άλλο δηλώνει και άλλο επιλέγει τελικά μπροστά στο ράφι. Οι Κρητικοί παραγωγοί (γαλακτοκομικά, αυγά, μέλι) ανέδειξαν τον καθοριστικό ρόλο της πρώτης ύλης και των συνθηκών παραγωγής στην ποιότητα του τελικού προϊόντος. Επισημάνθηκε ότι τα υποχρεωτικά στοιχεία στην ετικέτα, όπως η χώρα προέλευσης στο μέλι, λένε πολύ περισσότερα από το marketing της συσκευασίας. Οι διατροφολόγοι τόνισαν ότι δεν είναι όλες οι διατροφικές τάσεις τεκμηριωμένες, ότι οι περισσότεροι δεν χρειάζονται επιπλέον πρωτεΐνη και ότι η υγιεινή διατροφή δεν σημαίνει ακριβά προϊόντα αλλά με σωστό προγραμματισμό και απλά βασικά τρόφιμα κερδίζουμε και χρόνο και χρήματα. Το κοινό μήνυμα ήταν ότι αυτό που τελικά μετράει είναι το συνολικό διατροφικό πρότυπο και η συνέπεια, όχι το «τέλειο» γεύμα.

Συμμετείχαν: Νίκος Συλλιγάρδος, Συνιδιοκτήτης της Συλλιγάρδος ΟΕ · Μιχάλης Συντιχάκης, Ιδιοκτήτης και CEO των «Οικογενειακών Φαρμών Συντιχάκη» · Μανώλης Στεφανάκης, Γεωπόνος, CEO ΜΕΛΙΓΥΡΙΣ ΙΚΕ · Εύα Κουρούπη, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εκπαιδευτικός Διατροφής ΣΑΕΚ ΑΚΜΗ, Διατροφολόγος Elite Ακαδημίας ΠΑΕ ΟΦΗ · Μαρίνα Παπάζογλου, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Εκπαιδεύτρια ΣΑΕΚ Τουρισμού Κρήτης · Ιζόλδη Μπουλουκάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Δημόσιας Υγείας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης.

Το δεύτερο μέρος της ενότητας αφιερώθηκε στην Κρητική Διατροφή, σε μία χρονιά που η Κρήτη είναι Γαστρονομική Περιφέρεια της Ευρώπης. Το 84% δηλώνει ότι την ακολουθεί, η συζήτηση όμως έδειξε την απόσταση ανάμεσα σε όσα δηλώνουμε και όσα καταναλώνουμε. Τονίστηκε ότι η Κρητική Διατροφή δεν είναι μια λίστα τροφίμων αλλά τρόπος ζωής, με εποχικότητα, μετρημένες ποσότητες, κοινό τραπέζι και τοπική παραγωγή, και ότι το παραδοσιακό πρότυπο που έχει αναδείξει η διεθνής επιστημονική έρευνα έχει αξία και σήμερα. Τα κρητικά προϊόντα, που το 75% θεωρεί ανώτερης ποιότητας, ξεχωρίζουν για την πρώτη ύλη, το κλίμα και την παράδοση, η προέλευση όμως από μόνη της δεν αρκεί. Η σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό και η προσέλκυση νέων ανθρώπων στην παραγωγή αναδείχθηκαν ως το κλειδί για το μέλλον.

Συμμετείχαν: Ειρήνη Μακεδώνα Παγκοπούλου, Ειδική Πολιτιστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης · Αναστασία Μαρκάκη, Αν. Καθηγήτρια, Τμήμα Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας, ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ. · Παναγιώτης Μαγγανάς, Διαιτολόγος, ιδιοκτήτης του αγροκτήματος και εστιατορίου «Πεσκέσι» και του ελαιολάδου «Talos» · Σπύρος Μπαλαντίνος, Αντιπεριφερειάρχης Διασύνδεσης Τουρισμού με τον Πρωτογενή Τομέα, Περιφέρεια Κρήτης.

2η θεματική – Food Safety Culture: «Από το ράφι στο πιάτο: η ασφάλεια των τροφίμων είναι υπόθεση όλων»

Κεντρικό ερώτημα ήταν αν η ασφάλεια των τροφίμων είναι θέμα ελέγχου ή θέμα κουλτούρας. Η απάντηση ήταν κοινή ότι οι επίσημοι έλεγχοι και τα εργαστηριακά αποτελέσματα είναι απαραίτητα, αλλά δεν αρκούν από μόνα τους, αφού ένα εργαστηριακό αποτέλεσμα είναι μια φωτογραφία της στιγμής. Η ασφάλεια χτίζεται με πρόληψη,

εκπαίδευση και υπεύθυνη συμπεριφορά σε κάθε κρίκο της αλυσίδας, από την παραλαβή και την ψυχρή αλυσίδα στο κατάστημα μέχρι την κουζίνα του σπιτιού. Γι' αυτό, μετά το ταμείο, τη σκυτάλη παίρνει ο ενημερωμένος καταναλωτής.

Συμμετείχαν: Ιδομενέας Μαρκάκης, Αντιπρόεδρος Δ.Σ. Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) · Αντώνης Παπαδάκης, Γενικός Διευθυντής Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας, Περιφέρεια Κρήτης · Γιάννης Τσιριγωτάκης, Επικεφαλής Συμβουλευτικού Τομέα, Veltia Labs · Στέλλα Χναράκη, Διεύθυνση Ποιοτικού Ελέγχου, Χαλκιαδάκης Α.Ε.

3η θεματική – Μείωση Σπατάλης Τροφίμων: «Από τη σπατάλη στην αξία: τι κάνουμε με το φαγητό που περισσεύει;»

Η συζήτηση ακολούθησε την πυραμίδα ιεράρχησης: πρόληψη, αναδιανομή, άλλες χρήσεις, ανάκτηση ενέργειας. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι το μεγαλύτερο κενό βρίσκεται στην πρόληψη: το 53% της σπατάλης στην ΕΕ γίνεται στο σπίτι, ενώ μόνο 4 στους 10 καταναλωτές γνωρίζουν τι σημαίνει «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από». Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οικονομική διάσταση του ζητήματος, αφού η σπατάλη είναι χαμένα χρήματα για το νοικοκυριό, την επιχείρηση και την παραγωγή.

Αναδείχθηκε ο διπλός ρόλος του σούπερ μάρκετ: να μην πετάει το ίδιο, με καλύτερο προγραμματισμό, σωστή διαχείριση αποθεμάτων, αξιοποίηση των κοντόληκτων προϊόντων και συστηματικό έλεγχο της φύρας, και ταυτόχρονα να βοηθά τον καταναλωτή να πετάει λιγότερο, με λίστα αγορών και συμβουλές μεταφοράς και αποθήκευσης,. Από την εστίαση ακούστηκαν πρακτικές όπως το σωστό forecasting και οι μικρότερες μερίδες στον μπουφέ. Για ό,τι δεν μπορεί να καταναλωθεί, συζητήθηκαν εναλλακτικές μορφές αξιοποίησης, όπως οι ζωοτροφές, το κομπόστ και το βιοαέριο. Κοινό μήνυμα ήταν ότι η ουσιαστική μείωση της σπατάλης απαιτεί συνεργασία επιχειρήσεων, φορέων και πολιτών.

Συμμετείχαν: Αλέξανδρος Θεοδωρίδης, Ιδρυτικό Μέλος και Διαχειριστής ΑμΚΕ «Μπορούμε» · Βάιος Κουκουμτζής, Executive Chef, Metaxa Hospitality Group · Θρασύβουλος Μανιός, Καθηγητής, Τμήμα Γεωπονίας, ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ. · Ιωάννης Πετρακάκης, Χημικός Μηχανικός, Διευθυντής Σταθμού Βιοαερίου, Βιοενεργειακή Κρήτης · Μιχάλης Τζαγκαράκης, Διευθυντής Επικοινωνίας & Marketing, Χαλκιαδάκης Α.Ε.

Η θεωρία έγινε πράξη: γεύση χωρίς σπατάλη

Το μήνυμα του forum έγινε και γεύση. Ο Executive Chef του Metaxa Hospitality Group Βάιος Κουκουμτζής και οι συνεργάτες του ετοίμασαν ζωντανά για το κοινό χορτοκεφτέδες με σάλτσα γιαουρτιού και τα Energy και Green Power smoothies. Οι συνταγές αξιοποιούν φρούτα και λαχανικά μη βέλτιστης εμφάνισης αλλά ασφαλή και θρεπτικά, όπως ώριμες μπανάνες, ανανά, σπανάκι, κολοκύθια, καρότα, ακόμη και το μπαγιάτικο ψωμί ως φρυγανιά. Έδειξαν στην πράξη ότι ένα τρόφιμο μπορεί να παραμένει ασφαλές, θρεπτικό και αξιοποιήσιμο, ακόμη κι όταν δεν είναι «τέλειο» στην εμφάνιση. Ευχαριστούμε θερμά τον Βάιο Κουκουμτζή και την ομάδα του για τις εξαιρετικές συνταγές. Οι συνταγές είναι διαθέσιμες στην ενότητα «Συνταγές για τη μείωση σπατάλης τροφίμων» του xalkiadakis.gr .

Ιδιαίτερο ευχαριστώ αξίζει στα μέλη του Συλλόγου – Φεστιβάλ Κρητικής Κουζίνας και στην πρόεδρό του, κα Λένα Ηγουμενάκη. Μαγείρεψαν και έδωσαν να δοκιμάσει το κοινό τρεις παραδοσιακές συνταγές οικιακής οικονομίας:

• Φασουλόρυζο, το απλό, οικονομικό και θρεπτικό φαγητό του κρητικού σπιτιού

• Ντάκο, με ώριμες ντομάτες, θρυμματισμένη φέτα και παξιμάδι, ουσιαστικά η πιο κρητική απάντηση στη σπατάλη

• Κουκιά με κόκκορα, μια συνταγή με ιστορία, που θυμίζει πώς το νοικοκυριό αξιοποιούσε κάθε υλικό

Οι συνταγές αυτές θυμίζουν ότι η Κρητική Διατροφή ήταν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένη με την αξιοποίηση των διαθέσιμων υλικών και την αποφυγή της σπατάλης. Θα τις βρείτε κι αυτές στην ίδια ενότητα συνταγών του xalkiadakis.gr στην ενότητα «Συνταγές για τη μείωση σπατάλης τροφίμων»

Η αίθουσα ψήφισε: τι έδειξαν τα live polls

Το κοινό συμμετείχε ενεργά σε κάθε θεματική, απαντώντας ζωντανά σε ερωτήματα από το κινητό του. Τα αποτελέσματα παρουσίασαν αρκετές συγκλίσεις με τα ευρήματα της έρευνας, αλλά και ορισμένες ενδιαφέρουσες διαφοροποιήσεις:

• Διατροφή: για τους παρευρισκόμενους το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια ισορροπημένη διατροφή είναι η έλλειψη χρόνου (43%), σε αντίθεση με την έρευνα, όπου πρώτο εμπόδιο ήταν το κόστος, ενώ το 63% όσων επιλέγουν έτοιμο γεύμα το κάνει επειδή δεν έχει χρόνο να μαγειρέψει. Το 61% δηλώνει ότι επηρεάζεται λίγο ή καθόλου από τις νέες διατροφικές τάσεις, και το 79% θεωρεί τα κρητικά προϊόντα πολύ ή πάρα πολύ ανώτερα ποιοτικά.

• Ασφάλεια τροφίμων: στο παιχνίδι «Μύθος ή αλήθεια» το 98% αναγνώρισε ότι «ανάλωση έως» και «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» δεν είναι το ίδιο και το 96% ότι η ασφάλεια δεν είναι μόνο ευθύνη του σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, το 40% πίστεψε ότι ένα εργαστηριακό αποτέλεσμα αρκεί μόνο του για να κρίνει αν ένα τρόφιμο είναι ασφαλές, ένα θέμα που συζητήθηκε εκτενώς στο panel.

• Σπατάλη: το 70% πετάει συχνότερα φρούτα και λαχανικά και το 44% επειδή «χάλασαν πριν προλάβει να τα καταναλώσει», σχεδόν ίδιο ποσοστό με την έρευνα (44,3%). Το 77% τρώει το φαγητό που περισσεύει στο επόμενο γεύμα. Γι' αυτό οι συνταγές με μη βέλτιστα φρούτα και λαχανικά δεν ήταν τυχαία επιλογή.

Από τη γνώση στην πράξη

Στον εξωτερικό χώρο μικροί και μεγάλοι έπαιξαν το «Μύθος ή αλήθεια» για τη διατροφή, την ασφάλεια και τη σπατάλη, καθώς και το mix & match, όπου ανακάλυπταν τι μπορούν να μαγειρέψουν με μαυρισμένες μπανάνες, χτυπημένες ντομάτες ή φαγητό που περίσσεψε. Οι συμμετέχοντες έφυγαν με πρακτικές ιδέες και συμβουλές που μπορούν να εφαρμόσουν στην καθημερινότητά τους.

Ευχαριστούμε επίσης το Σώμα Εθελοντών Σαμαρειτών, Διασωστών και Ναυαγοσωστών του Περιφερειακού Τμήματος Ηρακλείου του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού για την παρουσία και την υποστήριξή τους στην εκδήλωση.

Οι άνθρωποί μας, η κινητήρια δύναμη

Τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε γίνει χωρίς τους εργαζόμενους της εταιρείας που δήλωσαν εθελοντικά συμμετοχή και βρέθηκαν δίπλα στον κόσμο και στις δράσεις. Τους ευχαριστούμε θερμά για τη συμβολή και την παρουσία τους σε κάθε στάδιο της διοργάνωσης.*

Το «εν τροφώ» ανέδειξε το έντονο ενδιαφέρον του κοινού για θέματα διατροφής, ασφάλειας τροφίμων και μείωσης της σπατάλης. Ευχαριστούμε όσους ήρθαν, τους ομιλητές και τους συνεργάτες μας, και πάνω από όλα τους δικούς μας ανθρώπους.

Επιλέγουμε σωστά, ζούμε καλύτερα.

* Οι εργαζόμενοι που συμμετείχαν εθελοντικά στην εκδήλωση ήταν οι: Ιορδάνης Χατζηπαυλίδης, Ηλίας Κίκας, Μαριάννα Βατσιθιανού, Κατερίνα Παναγιωτάκη, Θωμάς Τσαγκατάκης, Βασιλική Μελεσανάκη, Χριστιάννα Νικολακάκη, Μηνάς Γαβριλάκης, Όλγα Γαιτανάκη, Βαρδής Δασκαλάκης, Νίκη Αναγνωστάκη και Χρήστος Smith

Σημείωση

Το forum διεξήχθη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού έργου ROSETTA, που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Horizon Europe της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες και δεν αντανακλούν απαραίτητα τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της European Research Executive Agency (REA). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η REA μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για αυτές.

Μάθετε περισσότερα για το ROSETTA: www.rosetta-project.eu

Δράσεις βιωσιμότητας Χαλκιαδάκης: xalkiadakis.gr/dipla-sou